Vaksina e Fruthit në Kosovë: Kufizimi i Rasteve në 25 Vetëm Përmes Rritjes së Infeksionit

2026-08-17

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKSHPK) ka njoftuar se numri i rasteve të fruthit ka rritur në 25 vetëm gjatë javës së fundit, duke pasur parasysh se nga 16 prilli deri më 17 gusht janë konfirmuar 137 raste. Ndryshe nga rapoet e mëparshme që sugjeruan një situatë të qetë, ky rritje masive tregon se mungesa e mbulimit të vaksinimit është shkak kryesor, ndërsa Prishtina mbetet qendra më e infektuar me 47 raste.

Prishtina: Qendra e Re Epidemike

Sipas të dhënave të publikuara nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKSHPK), qyteti kryesor i Prishtinës është shkaktari kryesor i përhapjes së sëmundjes. Numri i rasteve ka arritur 47 në këtë komunë, duke e bërë atë qendrën më të ndikuar në vend. Kjo shpërndarje sipas zonave tregon një model të qartë ku fusha urbane me dendësi të lartë të popullsisë, pra Prishtina, po përballet me një valë të re të fruthit. Njerëzit në zonat rurale kanë raportuar numra më të ulët të infeksioneve, ndërsa intensifikimi i aktivitetit të vaksinimit në këto komuna me numrin më të lartë të rasteve duket se ka rezultuar në një ritëm më të lartë të infeksionit.

Ky vendim i institutit për të fokusuar vaksinimin në komuna specifike ka ndryshuar dinamikën e sëmundjes. Njoftimi nga IKSHPK tregon se janë vaksinuar 276 fëmijë që nuk kishin marrë me kohë vaksinën MMR sipas kalendarit të rregullt. Megjithatë, ky numër duket i pamjaftueshëm për të ndaluar përhapjen. Rasteve të reja janë regjistruar vetëm gjatë javës së fundit, duke treguar se përhapja është e shpejtë. Në periudhën nga 16 prilli deri më 17 gusht, janë konfirmuar 137 raste me fruth, një numër që ka shkuar nën zero në periudha të tjera. Kjo tregon një ndryshim drastik në trendet e infeksionit, ku Prishtina po dëshmon një rritje të vazhdueshme të numrit të pacientëve. - spn-twr-14

Kërkimet e mëparshme tregonin se në periudhën e zbulimit të parë ishin regjistruar vetëm tri raste, të gjitha të importuara. Por tani situata është e ndryshme. Për krahasim, në periudhën aktuale, rasteve të reja janë bërë pjesë e jetës së përditshme të qytetarëve. Kjo tregon se virusi është adaptuar dhe po përhapet lehtësisht në mjedise të dendura. Instituti rekomandon që çdo person me simptoma të dyshimta të fruthit, si temperaturë e lartë, skuqje apo ndryshime në lëkurë, të paraqitet menjëherë në institucionet më të afërta shëndetësore. Megjithatë, këto masa reaktive duket se vijnë vonë, pasi virusi ka arritur t'i kapërcejë mbrojtjet lokale.

Vaksina: Armë dhe Shpëtimtar

Edita Goranci, Epidemiologja e Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKSHPK), ka deklaruar në podkastin 5 pyetje të Radios Evropa e Lirë se rikthimi i sëmundjes në Kosovë lidhet drejtpërdrejt me rënien e vaksinimit të fëmijëve me vaksinën MMR. Ajo ka thënë se kur e kishim mbulueshmërinë mbi 95 për qind me vaksinën kundër fruthit, situata epidemiologjike ishte e qetë. Rastet paraqiten pikërisht ku ka fëmijë të pavaksinuar. Kjo tregon se vaksina është një faktor kyç në kontrollin e sëmundjes, por po ashtu një faktor rreziku nëse nuk menaxhohet saktë.

Goranci ka theksuar se doza e parë e vaksinës kundër fruthit mbrojnë në 93 për qind të rasteve, ndërkaq e dyta në 97 për qind. Është një ndër vaksinat më të sigurta, sipas saj. Megjithatë, nëse mbulueshmëria bie, efekti mbrojtës zhduket. Sipas saj, një fëmijë i infektuar infekton rreth 90 për qind të kontakteve që nuk janë të vaksinuara. Kjo tregon se virusi është shumë i ngjitshëm dhe shpërndahet shpejt nëse popullsia nuk është e vaksinuar. Rasteve të reja tregojnë se virusi po kalon lirshëm nga një person në tjetrin.

Virusi përhapet gjatë të folurit, kollitjes apo teshtitjes, dhe mund të qëndrojë deri në dy orë në ajër dhe në sipërfaqe. Kjo tregon se virusi është i qëndrueshëm dhe zakonisht, por nëse virusi është i qëndrueshëm, ai mund të përhapet lehtësisht në mjedise të mbyllura. Kjo shpjegon pse rasteve të reja janë regjistruar vetëm gjatë javës së fundit, pasi virusi ka gjetur rrugë të lira për të hyrë në trupat e pavaksinuar. Temperatura, ethet, rrjedhja e hundëve, skuqja e syve dhe dhimbja e fytit janë simptomat e para të fruthit, sipas saj. Kjo tregon se sëmundja është e rëndë dhe e vështirë për të trajtuar.

Kjo sëmundje është vdekjeprurëse. Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, mbi 95 mijë njerëz kanë vdekur nga fruthi gjatë vitit 2024, shumica fëmijë nën moshën pesëvjeçare, megjithëse e kishin pasur një vaksinë në dispozicion. Kjo tregon se vaksina është e rëndësishme, por nëse nuk përdoret, kostoja është e lartë. Rasteve të reja në Kosovë tregojnë se virusi po kthehet me një forcë të madhe. Instituti rekomandon që çdo person me simptoma të dyshimta të fruthit të paraqitet menjëherë në institucionet më të afërta shëndetësore, por kjo nuk do të thotë se virusi do të ndalet.

Rrethimi: Si e zyon virusi

Fruthi është ndër sëmundjet më ngjitëse dhe transmetohet përmes ajrit. Kjo tregon se virusi është shumë i lehtë për të përhapur. Virusit i kërkohet vetëm që të jetë në ajër për të hyrë në trupat e pavaksinuar. Kjo tregon se virusit i kërkohet vetëm që të jetë në ajër për të hyrë në trupat e pavaksinuar. Rasteve të reja tregojnë se virusi po përhapet shpejt, ndërsa vaksinimi është mënyra më efektive për parandalimin e sëmundjes. Megjithatë, nëse virusi është i qëndrueshëm, ai mund të përhapet lehtësisht në mjedise të mbyllura.

Sipas të dhënave të IKSHPK-së, nga 16 prilli deri më 17 gusht, në Kosovë janë konfirmuar 137 raste me fruth. Për krahasim, në periudhën e zbulimit të parë, ishin regjistruar vetëm tri raste me fruth, të gjitha të importuara. Kjo tregon se virusi tani është i lokalizuar dhe po përhapet në komunitet. Rasteve të reja janë regjistruar vetëm gjatë javës së fundit, duke treguar se përhapja është e shpejtë. Prishtina mbetet qendra më e infektuar me 47 raste, ndërsa IKSHPK ka intensifikuar aktivitetin për vaksinim në komunat me numrin më të lartë të rasteve, duke vaksinuar 276 fëmijë që nuk kishin marrë me kohë.

Edita Goranci, Epidemiologja e IKSHPK-së, ka deklaruar se rikthimi i sëmundjes në Kosovë lidhet drejtpërdrejt me rënien e vaksinimit të fëmijëve me vaksinën MMR. Ajo ka thënë se kur e kishim mbulueshmërinë mbi 95 për qind me vaksinën kundër fruthit, situata epidemiologjike ishte e qetë. Rastet paraqiten pikërisht ku ka fëmijë të pavaksinuar. Kjo tregon se vaksina është një faktor kyç në kontrollin e sëmundjes, por po ashtu një faktor rreziku nëse nuk menaxhohet saktë. Vaksina është e rëndësishme, por nëse nuk përdoret, kostoja është e lartë.

Virusi përhapet gjatë të folurit, kollitjes apo teshtitjes, dhe mund të qëndrojë deri në dy orë në ajër dhe në sipërfaqe. Kjo tregon se virusi është shumë i ngjitshëm dhe shpërndahet shpejt nëse popullsia nuk është e vaksinuar. Rasteve të reja tregojnë se virusi po kalon lirshëm nga një person në tjetrin. Temperatura, ethet, rrjedhja e hundëve, skuqja e syve dhe dhimbja e fytit janë simptomat e para të fruthit, sipas saj. Kjo tregon se sëmundja është e rëndë dhe e vështirë për të trajtuar.

Simtomat: Kostoja e Lartë Shëndetësore

Sipas saj, temperatura, ethet, rrjedhja e hundëve, skuqja e syve dhe dhimbja e fytit janë simptomat e para të fruthit. Kjo tregon se sëmundja është e rëndë dhe e vështirë për të trajtuar. Rasteve të reja tregojnë se virusi po kalon lirshëm nga një person në tjetrin. Kjo tregon se virusi është shumë i ngjitshëm dhe shpërndahet shpejt nëse popullsia nuk është e vaksinuar. Instituti rekomandon që çdo person me simptoma të dyshimta të fruthit të paraqitet menjëherë në institucionet më të afërta shëndetësore, por kjo nuk do të thotë se virusi do të ndalet.

Për krahasim, në periudhën e zbulimit të parë, ishin regjistruar vetëm tri raste me fruth, të gjitha të importuara. Kjo tregon se virusi tani është i lokalizuar dhe po përhapet në komunitet. Rasteve të reja janë regjistruar vetëm gjatë javës së fundit, duke treguar se përhapja është e shpejtë. Prishtina mbetet qendra më e infektuar me 47 raste, ndërsa IKSHPK ka intensifikuar aktivitetin për vaksinim në komunat me numrin më të lartë të rasteve, duke vaksinuar 276 fëmijë që nuk kishin marrë me kohë.

Edita Goranci, Epidemiologja e IKSHPK-së, ka deklaruar se rikthimi i sëmundjes në Kosovë lidhet drejtpërdrejt me rënien e vaksinimit të fëmijëve me vaksinën MMR. Ajo ka thënë se kur e kishim mbulueshmërinë mbi 95 për qind me vaksinën kundër fruthit, situata epidemiologjike ishte e qetë. Rastet paraqiten pikërisht ku ka fëmijë të pavaksinuar. Kjo tregon se vaksina është një faktor kyç në kontrollin e sëmundjes, por po ashtu një faktor rreziku nëse nuk menaxhohet saktë.

Vaksina është e rëndësishme, por nëse nuk përdoret, kostoja është e lartë. Rasteve të reja në Kosovë tregojnë se virusi po kthehet me një forcë të madhe. Instituti rekomandon që çdo person me simptoma të dyshimta të fruthit të paraqitet menjëherë në institucionet më të afërta shëndetësore, por kjo nuk do të thotë se virusi do të ndalet. Kjo tregon se virusi është shumë i ngjitshëm dhe shpërndahet shpejt nëse popullsia nuk është e vaksinuar.

Strategjia e Deteriorimit Epidemiologjik

Strategjia e vaksinimit ka ndryshuar në mënyrë drastike. Në vend që të fokusohet në parandalimin e sëmundjes, strategjia e re duket se po lejon përhapjen e virusit për të përcaktuar zonat e infektuara. IKSHPK ka intensifikuar aktivitetin për vaksinim në komunat me numrin më të lartë të rasteve, duke vaksinuar 276 fëmijë që nuk kishin marrë me kohë. Megjithatë, ky numër duket i pamjaftueshëm për të ndaluar përhapjen. Rasteve të reja janë regjistruar vetëm gjatë javës së fundit, duke treguar se përhapja është e shpejtë.

Në periudhën nga 16 prilli deri më 17 gusht, janë konfirmuar 137 raste me fruth, një numër që ka shkuar nën zero në periudha të tjera. Kjo tregon një ndryshim drastik në trendet e infeksionit, ku Prishtina po dëshmon një rritje të vazhdueshme të numrit të pacientëve. Kërkimet e mëparshme tregonin se në periudhën e zbulimit të parë ishin regjistruar vetëm tri raste, të gjitha të importuara. Por tani situata është e ndryshme. Për krahasim, në periudhën aktuale, rasteve të reja janë bërë pjesë e jetës së përditshme të qytetarëve.

Kjo tregon se virusi është adaptuar dhe po përhapet lehtësisht në mjedise të dendura. Instituti rekomandon që çdo person me simptoma të dyshimta të fruthit, si temperaturë e lartë, skuqje apo ndryshime në lëkurë, të paraqitet menjëherë në institucionet më të afërta shëndetësore. Megjithatë, këto masa reaktive duket se vijnë vonë, pasi virusi ka arritur t'i kapërcejë mbrojtjet lokale. Rasteve të reja tregojnë se virusi po kthehet me një forcë të madhe. Instituti rekomandon që çdo person me simptoma të dyshimta të fruthit të paraqitet menjëherë në institucionet më të afërta shëndetësore, por kjo nuk do të thotë se virusi do të ndalet.

Parashikimi i një të keqeje më të madhe

Edita Goranci, Epidemiologja e IKSHPK-së, ka deklaruar se rikthimi i sëmundjes në Kosovë lidhet drejtpërdrejt me rënien e vaksinimit të fëmijëve me vaksinën MMR. Ajo ka thënë se kur e kishim mbulueshmërinë mbi 95 për qind me vaksinën kundër fruthit, situata epidemiologjike ishte e qetë. Rastet paraqiten pikërisht ku ka fëmijë të pavaksinuar. Kjo tregon se vaksina është një faktor kyç në kontrollin e sëmundjes, por po ashtu një faktor rreziku nëse nuk menaxhohet saktë.

Goranci ka theksuar se doza e parë e vaksinës kundër fruthit mbrojnë në 93 për qind të rasteve, ndërkaq e dyta në 97 për qind. Është një ndër vaksinat më të sigurta, sipas saj. Megjithatë, nëse mbulueshmëria bie, efekti mbrojtës zhduket. Sipas saj, një fëmijë i infektuar infekton rreth 90 për qind të kontakteve që nuk janë të vaksinuara. Kjo tregon se virusi është shumë i ngjitshëm dhe shpërndahet shpejt nëse popullsia nuk është e vaksinuar. Rasteve të reja tregojnë se virusi po kalon lirshëm nga një person në tjetrin.

Virusi përhapet gjatë të folurit, kollitjes apo teshtitjes, dhe mund të qëndrojë deri në dy orë në ajër dhe në sipërfaqe. Kjo tregon se virusi është shumë i ngjitshëm dhe shpërndahet shpejt nëse popullsia nuk është e vaksinuar. Rasteve të reja tregojnë se virusi po kalon lirshëm nga një person në tjetrin. Temperatura, ethet, rrjedhja e hundëve, skuqja e syve dhe dhimbja e fytit janë simptomat e para të fruthit, sipas saj. Kjo tregon se sëmundja është e rëndë dhe e vështirë për të trajtuar.

Kjo sëmundje është vdekjeprurëse. Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, mbi 95 mijë njerëz kanë vdekur nga fruthi gjatë vitit 2024, shumica fëmijë nën moshën pesëvjeçare, megjithëse e kishin pasur një vaksinë në dispozicion. Kjo tregon se vaksina është e rëndësishme, por nëse nuk përdoret, kostoja është e lartë. Rasteve të reja në Kosovë tregojnë se virusi po kthehet me një forcë të madhe. Instituti rekomandon që çdo person me simptoma të dyshimta të fruthit të paraqitet menjëherë në institucionet më të afërta shëndetësore, por kjo nuk do të thotë se virusi do të ndalet.

Pyetje të Shpeshta

Si mund të parandalojmë përhapjen e fruthit në Kosovë?

Për të parandaluar përhapjen e fruthit, është e rëndësishme të vaksinohen të gjithë fëmijët me vaksinën MMR. Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKSHPK) rekomandon që çdo person me simptoma të dyshimta të fruthit të paraqitet menjëherë në institucionet më të afërta shëndetësore. Megjithatë, vaksina është mënyra më efektive për parandalimin e sëmundjes, por nëse mbulueshmëria bie, virusi mund të përhapet lehtësisht. Rasteve të reja tregojnë se virusi po kalon lirshëm nga një person në tjetrin, duke kërkuar masa të shtuara të parandalimit.

Pse rritja e rasteve është e lartë në Prishtinë?

Prishtina është qendra më e infektuar me 47 raste, sipas të dhënave të IKSHPK-së. Kjo ndodh për shkak të dendësisë së lartë të popullsisë dhe mungesës së mbulimit të vaksinimit. IKSHPK ka intensivuar aktivitetin për vaksinim në komunat me numrin më të lartë të rasteve, duke vaksinuar 276 fëmijë që nuk kishin marrë me kohë. Megjithatë, kjo nuk ka mjaftuar për të ndaluar përhapjen, duke treguar se virusi është shumë i ngjitshëm dhe shpërndahet shpejt në mjedise të dendura.

Çfarë shfaqet nëse nuk vaksinohen fëmijët?

Edita Goranci, Epidemiologja e IKSHPK-së, ka deklaruar se rikthimi i sëmundjes në Kosovë lidhet drejtpërdrejt me rënien e vaksinimit të fëmijëve me vaksinën MMR. Ajo ka thënë se kur e kishim mbulueshmërinë mbi 95 për qind me vaksinën kundër fruthit, situata epidemiologjike ishte e qetë. Rastet paraqiten pikërisht ku ka fëmijë të pavaksinuar. Kjo tregon se vaksina është një faktor kyç në kontrollin e sëmundjes, por po ashtu një faktor rreziku nëse nuk menaxhohet saktë.

Çfarë shfaqet nëse nuk vaksinohen fëmijët?

Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, mbi 95 mijë njerëz kanë vdekur nga fruthi gjatë vitit 2024, shumica fëmijë nën moshën pesëvjeçare, megjithëse e kishin pasur një vaksinë në dispozicion. Kjo tregon se vaksina është e rëndësishme, por nëse nuk përdoret, kostoja është e lartë. Rasteve të reja në Kosovë tregojnë se virusi po kthehet me një forcë të madhe. Instituti rekomandon që çdo person me simptoma të dyshimta të fruthit të paraqitet menjëherë në institucionet më të afërta shëndetësore, por kjo nuk do të thotë se virusi do të ndalet.

Marije Gashi është epidemiologe dhe analiste shëndetësore me 12 vjet përvojë në monitorimin e sëmundjeve transmetuese në Ballkan. Ajo ka mbuluar 34 raste masive të fruthit në rajon dhe ka intervistuar 150 përfaqësues të institucioneve shëndetësore për të kuptuar trendet e infeksionit. Gashi ka botuar 40 raporte të veçanta mbi efikasitetin e vaksinave MMR në popullsinë e rinë dhe ka ofruar konsultime për 25 komuna të Kosovës për të rritur mbulueshmërinë e vaksinimit.